Nếu đã tìm hiểu qua bài Lưới tách vỏ hạt cà phê là gì? Cấu tạo, công dụng và cách chọn, hẳn bạn đã biết lưới tách vỏ có nhiều dạng lỗ khác nhau: lỗ tròn, lỗ dài và lỗ oval (bầu dục). Trong đó, lưới tách vỏ cà phê dạng oval đang là lựa chọn phổ biến nhất tại nhiều xưởng xát và cơ sở sơ chế hiện nay. Vậy vì sao hình dạng lỗ này lại được ưu tiên sử dụng hơn so với các dạng lỗ khác? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết đặc điểm, nguyên lý hoạt động và những trường hợp nên chọn lưới oval cho máy xát cà phê.

Lưới tách vỏ cà phê dạng oval là gì?

Lưới tách vỏ cà phê dạng oval là loại lưới đục lỗ có hình bầu dục (oval) thay vì hình tròn hay hình chữ nhật dài, được sắp xếp thành các hàng đều nhau trên bề mặt tấm kim loại. Loại lưới này được lắp trong buồng xát của máy tách vỏ, giữ vai trò lọc hạt nhân cà phê đã tách vỏ ra khỏi vỏ trấu, vỏ thóc và tạp chất, tương tự nguyên lý hoạt động chung của các loại lưới tách vỏ khác đã trình bày ở bài trước.

Điểm khác biệt nằm ở hình dạng lỗ: lỗ oval có chiều dài lớn hơn chiều rộng, tạo thành hình elip thon dài, mô phỏng gần đúng với hình dáng tự nhiên của hạt cà phê nhân sau khi bóc vỏ.

Vì sao lỗ oval được ưu tiên sử dụng trong máy xát cà phê?

1. Hình dạng lỗ tương thích với hình dạng hạt cà phê nhân

Hạt cà phê nhân sau khi tách vỏ thường có dạng bầu dục, không tròn đều như nhiều loại nông sản khác. Vì vậy, lỗ oval cho phép hạt nhân lọt qua dễ dàng hơn theo đúng chiều dài tự nhiên của nó, trong khi vẫn giữ lại được những mảnh vỏ, tạp chất có kích thước lớn hơn. So với lỗ tròn (vốn cần đường kính đủ lớn theo cả hai chiều mới lọt được hạt, dễ dẫn đến lọt cả tạp chất tròn có kích thước tương đương), lỗ oval tối ưu hơn về mặt hình học cho loại hạt này.

2. Giảm tỷ lệ hạt vỡ, hạt kẹt trong quá trình xát

Vì hạt cà phê dễ dàng “xoay” đúng chiều để lọt qua lỗ oval, thời gian hạt lưu lại trong buồng xát được rút ngắn, hạn chế tình trạng hạt bị va đập nhiều lần dẫn đến vỡ nát hoặc trầy xước bề mặt. Đây là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và giá trị thương phẩm của cà phê nhân sau sơ chế.

3. Tăng hiệu suất lọc và ổn định năng suất máy

Với hình dạng lỗ phù hợp, quá trình phân loại hạt diễn ra nhanh và đều hơn trên toàn bộ bề mặt lưới, giúp máy xát vận hành ổn định, ít bị nghẹt cục bộ tại một số vị trí do hạt dồn ứ. Nhờ đó, năng suất máy được duy trì đồng đều trong suốt quá trình sản xuất, thay vì giảm dần theo thời gian như khi dùng lưới không phù hợp.

4. Phù hợp với nhiều kích cỡ hạt khác nhau

So với lỗ tròn (chỉ giới hạn bởi một thông số đường kính), lỗ oval có hai thông số kích thước (chiều dài và chiều rộng lỗ) nên có thể linh hoạt điều chỉnh để phù hợp với từng giống cà phê, từng vùng nguyên liệu có kích thước hạt nhân khác nhau, mà vẫn giữ được hiệu quả lọc tối ưu.

So sánh nhanh: lỗ oval, lỗ tròn và lỗ dài

Để dễ hình dung, có thể so sánh ba dạng lỗ phổ biến như sau:

• Lỗ tròn: dễ gia công, chi phí thấp hơn, nhưng độ khít với hình dạng hạt cà phê không cao bằng oval, dễ lọt tạp chất tròn cùng kích thước.
• Lỗ oval: cân bằng tốt giữa khả năng lọc chính xác và tốc độ thoát hạt, phù hợp với đa số dòng máy xát cà phê hiện nay, đặc biệt là máy công suất vừa và lớn.
• Lỗ dài: thường dùng cho các ứng dụng cần thoát hạt nhanh hoặc nguyên liệu có hình dạng thon dài đặc thù hơn cà phê, ít phổ biến trong ngành cà phê so với oval.

Trong thực tế sản xuất, lưới oval vẫn là lựa chọn được nhiều xưởng xát cà phê tin dùng nhờ sự cân bằng giữa hiệu quả lọc, độ bền và chi phí gia công.

Các thông số cần lưu ý khi chọn lưới tách vỏ dạng oval

Khi quyết định sử dụng lưới tách vỏ cà phê dạng oval, cần xác định rõ các thông số sau để đảm bảo lưới hoạt động hiệu quả:

• Kích thước lỗ (chiều dài x chiều rộng): cần phù hợp với kích thước hạt cà phê nhân thực tế đang xử lý (Robusta và Arabica có kích thước hạt khác nhau).
• Khoảng cách giữa các lỗ (pitch): ảnh hưởng đến độ bền cơ học của tấm lưới và tốc độ thoát hạt; khoảng cách quá dày dễ làm lưới yếu, quá thưa lại giảm hiệu suất lọc.
• Hướng sắp xếp lỗ: các hàng lỗ oval thường được bố trí so le hoặc thẳng hàng tùy theo thiết kế máy, ảnh hưởng đến dòng chảy nguyên liệu trong buồng xát.
• Vật liệu và độ dày tấm lưới: cũng cần cân nhắc tương tự như các loại lưới khác — ưu tiên vật liệu chịu mài mòn nếu máy vận hành liên tục, công suất lớn.
• Kích thước tổng thể và độ cong của lưới: phải khớp chính xác với khoang máy, giống như nguyên tắc chung khi đặt gia công bất kỳ loại lưới tách vỏ nào.

Nếu bạn chưa chắc chắn về cách đo các thông số này, có thể tham khảo thêm hướng dẫn chi tiết tại bài Kích thước lưới tách vỏ cà phê: Cách đo trước khi đặt gia công để tránh sai lệch khi gửi yêu cầu gia công.

Khi nào nên chọn lưới oval thay vì các dạng lỗ khác?

Lưới tách vỏ dạng oval phù hợp trong hầu hết các trường hợp xát cà phê tươi hoặc cà phê thóc ở quy mô từ vừa đến lớn, đặc biệt khi:

• Xưởng cần đảm bảo tỷ lệ hạt vỡ thấp, chất lượng nhân đồng đều để phục vụ xuất khẩu hoặc chế biến sâu.
• Máy xát hoạt động với công suất và tần suất cao, cần lưới có khả năng lọc ổn định trong thời gian dài.
• Nguyên liệu đầu vào có kích thước hạt tương đối đồng đều, phù hợp để tối ưu theo một quy cách lỗ nhất định.

Trong trường hợp nguyên liệu có đặc thù riêng, kích thước hạt bất thường hoặc máy đời cũ không còn thông số kỹ thuật gốc, tốt nhất nên gửi mẫu lưới cũ hoặc hình ảnh/bản vẽ thực tế đến xưởng gia công để được tư vấn quy cách lỗ phù hợp nhất, thay vì áp dụng một thông số chung chung.

Kết luận

Lưới tách vỏ cà phê dạng oval được ưa chuộng trong ngành xát cà phê nhờ khả năng mô phỏng gần đúng hình dạiệu quả, việc lựa chọn đúng kích thước lỗ, khoảng cách lỗ và vật liệu vẫn cần dựa trên đặc điểm cụ thể của từng dòng máy và loại nguyên liệu đang sử dụng.

Nếu bạn đang cần thay hoặc đặt gia công lưới tách vỏ dạng oval theo đúng quy cách mng hạt nhân, giúp giảm tỷ lệ hạt vỡ, tăng hiệu suất lọc và duy trì năng suất ổn định cho máy. Tuy nhiên, để phát huy tối đa háy của mình, có thể tham khảo thêm các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí tại bài Báo giá lưới tách vỏ hạt cà phê gia công theo mẫu.

Gửi bản vẽ, kích thước hoặc hình ảnh mẫu để được tư vấn và báo giá gia công.

Ghi chú biên tập: bài thuộc cụm chủ đề “Lưới tách vỏ”, liên kết về trang trụ (pillar) Lưới tách vỏ & lưới nghiền và liên kết ngược về bài mở đầu của chuỗi.